Afkolven

Weer aan het werk? Begin van tevoren met afkolven
Wanneer je na je bevallingsverlof weer gaat werken, moet je natuurlijk beslissen hoe je je baby dan wilt gaan voeden. Blijf je borstvoeding geven of stap je (gedeeltelijk) over op de fles? Wanneer je door wilt gaan met het geven van borstvoeding, is het verstandig om op tijd te beginnen met afkolven omdat je dit moet 'leren' De meeste baby's accepteren de wisseling van afgekolfde voeding via de fles naar rechtstreeks drinken aan de borst heel goed. Maar vergeet niet dat je baby waarschijnlijk nog wel moet leren om uit de fles te drinken; oefen hier dus ook van tevoren mee.

Afgekolfde melk is in de koelkast vijf dagen houdbaar, in de diepvriezer kan het zelfs drie maanden worden bewaard. Zet de afgekolfde melk bijvoorkeur onderin en achterin in de koelkast omdat dat de koudste plek is. Zet het in ieder geval niet in de deur omdat daar te temperatuur te sterk schommelt.

Elektrische kolf of handkolf?
Er zijn zowel handkolven als elektrische kolven. Deze laatste is vaak instelbaar wat de zuigkracht en het zuigritme betreft; bij een handkolf bepaal je zelf het ritme. Er zijn ook elektrische kolven waarmee je beide borsten tegelijk kunt kolven. Dat scheelt niet alleen tijd, maar het is ook beter voor de melkproductie en het verhoogt het vetgehalte in de melk.

Welke kolf voor jou het meest geschikt is, hangt van een aantal dingen af. Hoe vaak en waarom ga je kolven, wat is je budget en wat voor soort kolf heeft jouw voorkeur?

• Elektrische kolven zijn meestal duurder;
• Een handkolf is vooral geschikt om af en toe te kolven, bijvoorbeeld voor een avondje uit;
• Als je baby na de geboorte niet zelf uit de borst kan drinken en de melkproductie nog op gang moet komen, is een elektrische huurkolf uit het ziekenhuis aan te raden. Het is namelijk belangrijk om direct na de geboorte de melkproductie goed op gang te brengen en een kolf die je zelf kunt kopen is hiervoor meestal niet krachtig genoeg;
• Je kunt best 2 tot 4 keer per dag een handkolf gebruiken bij een deeltijdbaan, maar het is niet de meest ideale optie. Comfortabeler zijn dan de elektrische enkelzijdige en dubbelzijdige kolf;
• Kies een kolf waar jij je het prettigst bij voelt, want dan werkt het het beste;
• Voor vragen kun je contact opnemen met een lactatiekundige.

 Hoe kun je het beste kolven?

• Neem er in ieder geval de tijd voor; kolven moet je leren! Verwacht niet dat er meteen veel melk komt als je net begint of wanneer je tussen het borstvoeding geven door kolft;
• Zorg voor rust, privacy en comfort;  ga in een gemakkelijke stoel zitten, zorg voor een aangename temperatuur en zet wat te drinken klaar;
• Wanneer je een 'voorraad' wilt aanleggen, kun je het best tijdens of direct na de ochtendvoeding kolven; je borsten zijn dan meestal zo vol dat je kindje ze niet helemaal leeg zal drinken;
• Je kunt ook een uurtje na de voeding afkolven om zo kleine beetjes op te sparen. De melkproductie gaat steeds door; je hoeft dus niet bang te zijn dat je baby bij de volgende voeding iets tekort komt;
• Wanneer je (op je werk) gaat kolven, doe je dat in principe net zo vaak als dat je baby zou drinken.

Kolven hoort geen pijn te doen. Zorg ervoor dat je tepel voldoende ruimte heeft in het borstschild van de kolf om heen en weer te kunnen bewegen. De borstschilden zijn in verschillende maten te koop. Heb je toch pijn tijdens het kolven, neem dan contact op met een lactatiekundige of bel een borstvoedingorganisatie.

Kolven doe je zo; een stappenplan

Stap 1: Masseer je borsten
Stap 2: Stimuleer de toeschietreflex
Stap 3: Begin met kolven
Stap 4: Maak de kolf schoon

Stap 1: Masseer je borsten

• Begin met het zachtjes masseren van de bovenkant van de borst, doe dit met draaiende bewegingen van de vingers;
• Wrijf met je hele hand vanaf de bovenrand van je borst richting de tepel;
• Buig voorover en schud je borsten heen en weer.

Stap 2: Stimuleer de toeschietreflex

• De melk stroomt gemakkelijker uit je borst wanneer je: aan je kindje denkt, naar een foto kijkt, naar een opgenomen geluidje op je telefoon luistert of aan de kleertjes ruikt die je kindje heeft gedragen;
• Warme kompressen (hotpack) op de borsten legt;
• Jezelf niet onder druk zet, maar ontspant;
• Iets warms drinkt;
• Zorgt voor afleiding (lees iets of kijk TV).

Stap 3: Begin met kolven
Als je voor het eerst een handkolf of elektrische kolf gaat gebruiken, is het natuurlijk belangrijk dat je eerst de gebruiksaanwijzing leest. Ga daarna als volgt te werk:

• Was je handen;
• Let erop dat de kolf goed op de borst past: een deel van het donkere gedeelte rond de tepel moet in de trechtermond passen, de tepel zit in het midden;
• Begin met korte ritmische bewegingen die het intensieve zuigen van de baby nabootsen; als de melk eenmaal stroomt, kun je de frequentie wat verlagen;
• Wissel de borsten om de 5 minuten af als je één borst tegelijk kolft of wissel als de straaltjes melk aan kracht verliezen en er nog maar een enkele druppel uit de borst komt. Kolf elke borst ongeveer 10-15 minuten;
• Masseer de borst tussendoor opnieuw, gebruik het warme kompres of drink iets warms om de melk opnieuw te laten stromen. Herhaal dit proces tot er geen melk meer uit de borsten komt;
• Wanneer je 2 borsten tegelijk afkolft, kun je volstaan met 10-15 minuten kolven. Wacht in ieder geval tot de straaltjes druppeltjes worden en ga dan nog twee minuten door omdat het kan zijn dat de melk nogmaals gaat stromen.

Stap 4: Maak de kolf schoon

• Spoel alle onderdelen die met moedermelk in aanraking zijn gekomen eerst goed af met koud water, daarna met warm water;
• Laat de onderdelen vanzelf opdrogen op een schone theedoek;
• Was de onderdelen één keer daags in een sopje en spoel na met warm water of was de onderdelen mee in de vaatwasser met een lang programma.
• De onderdelen hoeven niet te worden uitgekookt, tenzij je kolft voor een zieke of te vroeg geboren baby. Doe alle onderdelen dan één keer per dag in een ruime pan water zodat alles onder water ligt. Breng het water aan de kook en laat het ongeveer 5 minuten doorkoken. Voorkom kalkaanslag door een beetje azijn in het water te doen. Je kunt ook een magnetronsterilisator of een elektrische sterilisator gebruiken;
• Bewaar de schone, droge kolf in een dichtgevouwen, schone theedoek;
• Wanneer er per ongeluk melk in de slangetjes is gekomen, kunnen deze met heet water worden doorgespoeld,;hang ze daarna te drogen.

Kolven met de hand:
Behalve kolven met een handkolf of een elektrische kolf, kun je ook met je hand kolven. Ga hierbij als volgt te werk:

• Was je handen;
• Gebruik een schoon bakje of kommetje om de melk in op te vangen;
• Neem je borst in je hand, met je duim erboven en je vingers eronder in de vorm van een C;
• Leg je vingers op ongeveer 2 tot 3 centimeter vanaf de tepel;
• Duw je hand naar je borstkas toe en druk duim en vingers ritmisch tegen elkaar;
• Wrijf of glijd niet, het kan even duren voordat de melk druppelt of stroomt;
• Verplaats je vingers in een cirkel rondom de tepelhof; wissel eventueel van hand om meer melkkanalen te bereiken;
• Pauzeer even als er niet veel melk meer uit de borst komt;
• Masseer de borst opnieuw, drink iets warms tussendoor, wissel regelmatig van borst en droog de handen en borsten af;
• Ga niet hardhandig te werk en oefen geen druk uit op de tepel;
• Herhaal dit proces tot er geen melk meer uit de borsten komt;
• Giet na afloop de melk over in een bakje of flesje en sluit dit goed af.

Bron: voedingscentrum.nl