Veilig slapen, een veilig gevoel
Als je baby gaat slapen, wil je natuurlijk dat dat op een veilige
en prettige manier gebeurt. Onderstaand daarom een aantal tips en
adviezen die voor iedereen van belang zijn die voor jouw baby
zorgt. Denk hierbij bijvoorbeeld ook aan opa's en oma's,
babysitters, opvangmoeders, familie en professionele verzorgers
zoals leidsters op een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal.
Laat je baby altijd
op de rug slapen
Het veiligst slaapt een baby op de rug omdat hiermee het risico op
een wiegendood verkleint wordt. Wanneer je je baby op de zij legt,
kan hij of zij als het nog maar een paar weken oud is al
gemakkelijk op de buik rollen - en dat is niet de juiste
slaaphouding voor pasgeboren baby's. Leg je baby in ieder
geval nooit op de buik in bed om te gaan slapen, ook niet om te
troosten. Op de buik slapen vergroot namelijk de kans op een
wiegendood. Soms is er een reden om van dit advies af te wijken;
dit mag alleen in overleg met een arts.
Het is wel goed om je kindje regelmatig een kwartiertje op de
buik te leggen als het wakker is en er iemand in de buurt is. Dit
is namelijk een goede oefening voor de motorische ontwikkeling van
je kindje. Zodra een wat 'oudere' en gezonde baby eenmaal goed kan
'omrollen' en bij het slapen zelf voor buikligging kiest, is het
niet zinvol daar tegenin te blijven gaan. Let er dan wel extra goed
op dat het bedje veilig is.
Er is geen reden om bang te zijn voor het afplatten of
scheefgroeien van het (achter)hoofd van je baby. Dit is vaak een
tijdelijk verschijnsel en medisch gezien onschuldig; bovendien is
het meestal te voorkomen met behulp van de volgende tips:
- Wen je baby snel aan de veiligste slaaphouding: op de rug, met
het hoofd beurtelings naar links of naar rechts gedraaid;
- Let er goed op dat je baby geen voorkeurshouding ontwikkelt
(hoofd alléén naar links of naar rechts). Draai desnoods het bedje,
zodat het licht van de andere kant invalt of hang afwisselend links
en rechts een aandachttrekkend voorwerp op.
- Bij borstvoeding ligt de baby automatisch al afwisselend naar
links of rechts gedraaid, wissel ook bij flesvoeding van arm.
- Wees met name de eerste vier maanden alert op een eventuele
voorkeurshouding omdat in deze tijd de ontwikkeling van een scheef
hoofdje het grootst is.
- Aarzel niet om naar de dokter te gaan als je baby met het
hoofdje toch maar één kant op wil.
- Vergeet vooral niet om je baby overdag enkele keren onder
toezicht op de buik en zij te laten oefenen.
- Je baby regelmatig knuffelen en het daarbij overeind houden en
bijvoorbeeld tegen je schouder laten liggen, is ook afwisseling van
houding.
- Laat je baby niet urenlang in dezelfde positie in een maxicosy
of wipstoeltje zitten.
[Naar boven]
Voorkom dat je
baby het te warm heeft
Dekbedjes zijn vaak te warm en daardoor te riskant voor kinderen
tot twee jaar omdat ze tot die leeftijd hun temperatuur nog niet
goed kunnen regelen. Bovendien kan een dekbed niet goed ingestopt
worden, waardoor je baby er makkelijk onder kan gaan liggen. Dit
laatste geldt trouwens ook voor een dekentje in een dekbedhoes, dat
ook al gauw te warm kan zijn. Een losse deken en lakentje dat
rondom wordt ingestopt of een trappelzak is veel veiliger. Wanneer
je baby koorts heeft, dek het dan minder toe dan je gewoonlijk
doet. Laat een baby in ieder geval nooit met een bedekt hoofd
slapen. De aanbevolen slaapkamertemperatuur is 15 à 18 graden;
alleen voor pasgeboren baby's mag de slaapkamer in de eerste weken
warmer zijn.
Kleed ook overdag je baby niet te warm aan; een zwetende baby is
foute boel! Let altijd op het weer, de kamertemperatuur, de warme
zon, de kachel in de auto, etc. en let hierbij ook op jezelf: als
jij het benauwd krijgt, geldt dat ook voor je baby.
[Naar boven]
Zorg voor veiligheid
in wieg of bed
In Nederland moet een babybedje aan bepaalde veiligheidseisen
voldoen, onder meer voor wat betreft de ventilatie en de afstand
tussen de spijlen. Gebruik in wieg of bedje geen zacht materiaal
dat de ademhaling kan belemmeren. Dus geen zachte matras, geen
kussens, geen hoofdbeschermer, geen dekbedje en geen plastic
zeiltje.
Het bedje 'kort' opmaken
Maak bij gebruik van een dekentje het bed zo op dat je baby met de
voetjes zo goed als tegen het voeteneind ligt. Zo voorkom je dat je
baby met het hoofdje onder de dekens kan komen. Een passende
trappelzak is nog beter, omdat het hoofdje dan altijd onbedekt
blijft. Heb je een gewatteerde trappelzak, dan is een deken vaak
overbodig. Bij een ongewatteerde trappelzak kun je het best nog een
dunne deken gebruiken; maak ook dan het bedje 'kort' of 'laag' op
door de deken dwars over het voeteneind te leggen en rondom goed in
te stoppen. Gebruik hierbij nooit een dekbed.
[Naar boven]
Blijf bij je baby in de
buurt
Al meteen na de geboorte is jouw nabijheid en aanwezigheid van
belang. Het bevordert niet alleen de band tussen jou en je kindje,
het schept ook meer veiligheid. Als het kan, laat dan je baby het
eerste halfjaar bij jullie op de kamer slapen en doe dat dan het
liefst tot je kindje zichzelf goed kan omdraaien (om en om).
Ook overdag kun je hem of haar het best op een rustige plek in jouw
nabijheid laten slapen, maar gebruik hierbij liever niet de box als
slaapplaats. Jouw natuurlijke waakzaamheid draagt bij aan de
veiligheid, maar slaap nooit met je baby in één bed. Dat is zeker
tot vier maanden - en voor rokers zelfs langer - te
riskant. Gebruik je medicijnen, alcohol of drugs, ben je gestrest
of oververmoeid, neem dan je baby niet bij je in bed.
Baby's die bij hun ouders in bed slapen, sterven vaker. Het
veiligst is de eigen wieg of bed naast of vlakbij je eigen
bed.
[Naar boven]
Houd je baby
rookvrij
Roken tijdens de zwangerschap en erna is zowel slecht voor de
moeder als voor het kindje. Er is een groter risico op een
wiegendood en de kans bestaat dat je kindje levenslange
gezondheidsschade oploopt. Een huis waarin niet gerookt wordt is
zonder twijfel het allerbeste voor je baby.
Wie echt niet kan stoppen, kan de risico's wel iets beperken
door zo min mogelijk te roken. Houd in ieder geval de babykamer
rookvrij, maar laat je baby ook in andere omstandigheden niet
meeroken. Denk bijvoorbeeld aan roken in de auto. Wanneer je in een
andere kamer rookt, lucht daarna dan goed maar realiseer je dat de
rook daar acht uur blijft hangen. Lucht natuurlijk ook regelmatig
de babykamer en andere vertrekken in huis, ook wanneer je niet
rookt.
[Naar boven]
Geef bij voorkeur borstvoeding, houd een fopspeen achter de
hand
Een fopspeen kan helpen bij het veilig slapen, maar wacht met het
geven van een fopspeen tot de borstvoeding probleemloos verloopt.
Bij flesvoeding kun je eventueel gelijk al met een fopspeen
beginnen. Zorg altijd voor schone spenen en gebruik ze met mate:
geef je kindje dus niet de hele dag door een speen, maar alleen als
hulpmiddel voor het rustig slapen gaan en als er serieus getroost
moet worden. Doe dit overigens wel heel consequent, want plotseling
de vertrouwde speen weglaten geeft onrust. Bouw na een half jaar
het gebruik van de speen af tot alleen voor het inslapen en stop
helemaal als je baby een jaar is.
[Naar boven]
Gebruik geen geneesmiddelen met slaapverwekkende
bijwerkingen
Sommige geneesmiddelen zijn gevaarlijk voor baby's omdat ze een
baby te diep kunnen laten slapen. Zeker wanneer je borstvoeding
geeft, moet je deze medicijnen vermijden omdat je ze via de melk
doorgeeft. Lees altijd de bijsluiter van de medicijnen die je
gebruikt en raadpleeg bij twijfel de dokter.
Omdat van de meeste medicijnen niet of onvoldoende bekend is hoe
ze uitwerken op kleine kinderen, kun je je baby het best alleen een
geneesmiddel geven als de dokter dat echt nodig vindt. Vermijd ook
zogeheten drogistenmiddeltjes - de effecten zijn bijna altijd
twijfelachtig en in combinatie met medicijnen kan zelfs een
onvermoed risico ontstaan. Overleg daarom altijd met je dokter. Ook
hoestdrankjes hebben geen effect en kunnen zelfs nadelig
uitpakken; goed laten drinken is daarom veel beter. Geef je
baby trouwens geen honing omdat dat sporen kan bevatten van een
bacterie die voor baby's levensgevaarlijk is.
[Naar boven]
Rust en regelmaat
Baby's zijn gevoelig voor verstoring van rust. Reizen, drukke
visites, logeerpartijtjes en allerlei andere ongewone
gebeurtenissen kunnen er voor zorgen dat je kleine baby helemaal
van slag raakt - met een verstoorde slaap als gevolg. Dit geldt in
bijzondere mate voor zogenaamde huilbaby's. In het eerste
levensjaar kun je daarom onrustige situaties het beste tot het
uiterste beperken. Vertel dat ook aan anderen die de zorg
(tijdelijk) van je overnemen.
[Naar boven]
Waarom
bovenstaande tips zo belangrijk zijn
Baby's zijn niet alleen een heel kostbaar bezit, ze zijn ook
kwetsbaar. Sommige baby's zijn meer kwetsbaar dan anderen, maar dat
kun je niet altijd zien of vermoeden. Het risico dat je baby
plotseling iets overkomt, kan helaas niemand helemaal wegnemen.
Maar het kan wél tot een minimum beperkt worden, door bepaalde
dingen niet en andere juist wel te doen. De voorgaande tips geven
aan wat vooral in de eerste twee jaar van je baby van belang
is.
Aarzel nooit om medisch advies te vragen wanneer je twijfelt of
met vragen zit. Doe dat natuurlijk in ieder altijd als je denkt dat
er iets niet goed gaat met je baby. Voor meer informatie en al je
vragen kun je ook altijd terecht bij je arts of het consultatiebureau .
Download hier eventueel de folder Veilig
Slapen.
© Stichting Onderzoek en Preventie Zuigelingensterfte