Wanneer je baby een duidelijke voorkeur heeft om met zijn (of
haar) hoofdje één bepaalde kant op te liggen, dan noemen we dat een
voorkeurshouding. Omdat het schedeltje van de baby nog week is,
kunnen afgeplatte of scheve hoofdjes ontstaan wanneer je baby te
lang in de voorkeurshouding ligt. Afgeplatte hoofdjes komen
overigens steeds vaker voor omdat geadviseerd wordt baby's op de
rug te laten slapen omdat dit het risico op wiegendood
verkleint.
Hoe kun je een voorkeurshouding
voorkomen?
De eerste drie maanden loopt je baby het grootste risico op een
afgeplat hoofdje. Het is daarom belangrijk om meteen vanaf de
geboorte veel variatie in de (slaap)houding aan te brengen en om
alert te zijn op het ontstaan van een voorkeurshouding. Voorkomen
is nog altijd makkelijker dan genezen! Let er daarom goed op dat je
het hoofdje van je baby afwisselend naar links of naar rechts legt
als het (op de rug!) in bed ligt te slapen. Je kunt je baby beter
niet op de zij laten slapen, omdat hij of zij dan naar de buik kan
omrollen wat een grotere kans op wiegendood met zich meebrengt.
Wat kun je doen als je baby toch een voorkeur
ontwikkelt?
Als je baby toch een voorkeurshouding ontwikkelt, is het belangrijk
dat je juist de niet-voorkeurskant stimuleert. In het algemeen
kijkt een baby graag naar het licht; door het bedje om te draaien
of andersom op te maken, kun je proberen je baby naar de
niet-voorkeurskant te laten kijken. Je kunt ook het hoofdje van je
baby naar de niet-voorkeurskant draaien zodra hij slaapt. De
slaaphouding van je baby is overigens meestal erg moeilijk te
beïnvloeden: zodra jij de kamer uit bent heeft je kindje vaak zijn
hoofdje al weer gedraaid.
Het is daarom minstens zo belangrijk om de niet-voorkeurskant te
stimuleren als je kindje wakker is! Zet bijvoorbeeld opvallend en
'interessant' speelgoed aan de niet-voorkeurskant in de box. Of
draag je kindje zo, dat hij naar zijn niet-voorkeurskant moet
kijken om iets te zien. Ook de flesvoeding kun je zo geven dat je
kindje naar de niet-voorkeurskant moet draaien om jou te kunnen
zien. Zorg er hierbij wel voor dat beide armpjes naar voren liggen.
Tot slot kun je ook bij het verzorgen en verschonen zo gaan staan
dat je kindje naar de niet-voorkeurskant moet draaien om jou te
kunnen zien.
Kinderfysiotherapie
Soms is een voorkeurshouding hardnekkig en moeilijk te corrigeren.
Wanneer je alle adviezen goed opgevolgd hebt en je kindje heeft nog
steeds een duidelijke voorkeurshouding, dan kan hulp van een
kinderfysiotherapeut nodig zijn. De fysiotherapeut stimuleert de
baby in de ontwikkeling van de niet-voorkeurskant en geeft jullie
instructies ten aanzien van het oefenen met de baby en het handelen
in de dagelijkse verzorging. Kinderfysiotherapie is erop gericht om
de motoriek van kinderen van 0-18 jaar te begeleiden en te
normaliseren.
De kinderfysiotherapeut kan wat betekenen op het gebied van
klachten of, zoals tegenwoordig steeds vaker voorkomt, op het
gebied van preventie. Preventie wat de voorkeurshouding betreft is
zeker ook belangrijk omdat daarmee de eventueel samenhangende
plagiocephalie (afgeplat hoofd) kan worden voorkomen. Om de
voortdurende druk op het hoofdje in rugligging te doorbreken, is
het daarom belangrijk om je wakkere baby regelmatig op de buik of
zij te leggen.
Bij problemen op babyleeftijd kun je denken aan bijvoorbeeld
huilbaby's, ademhalingsstoornissen, prematuur geboren kinderen,
Erbse parese (gedeeltelijke verlamming schouder-/armzenuw),
herseninfarct, voorkeurshouding en slappe of juist erg gespannen
baby's. Wanneer je één van deze problemen bij je kindje signaleert,
is het belangrijk om zo snel mogelijk te starten met fysiotherapie
zodat maximaal herstel mogelijk is. Tegenwoordig is het via DTF
(directe toegankelijkheid fysiotherapie) mogelijk om zonder
verwijzing van de arts naar de kinderfysiotherapeut te gaan. Dit
betekent dat het ook op advies van een verloskundige,
wijkverpleegkundige of arts op het consultatiebureau kan.
Wat is er te doen aan een afgeplat
hoofdje?
Zodra de voorkeur van je kindje verdwenen is, zal de afplatting
meestal vanzelf langzaam minder worden. Met name de eerste zes
maanden is veel verbetering mogelijk omdat de schedel dan nog heel
zacht is. De meeste kinderen met een scheef of afgeplat hoofdje
hebben rond het eerste jaar weer een mooi rond bolletje.
In sommige gevallen blijft het hoofdje toch erg asymmetrisch. Er
zijn artsen in Nederland die het gebruik van een zogenaamde
"redressiehelm" adviseren. Deze helm moet je kindje gedurende zes
maanden zowel overdag als 's nachts dragen. Het cosmetische
resultaat van deze behandeling is goed, maar de meningen over het
nut en de eventueel nadelige gevolgen voor je kindje zijn erg
verdeeld. Laat je daarom goed informeren over de voor- en nadelen
van redressietherapie voordat je voor deze behandelmethode
kiest!